DALADALA(4)

                                                 

“Watu wanapojua ukweli kupitia vyombo vya habari,nchi itakuwa salama”,

Hii ni kauli ya Rais wa 16 wa Marekani, Abraham Lincoln,katika moja ya hotoba zake, mwaka 1864.

Abraham Lincoln, alikuwa akizungumzia umuhimu wa Demikrasia katika maendeleo ya Taifa.

Ni hoja ya  taifa kuwa na wananchi na viongozi wa kuzungumza ukweli,naam ukweli usio na chembechembe za uongo.

Hata hivyo, kauli hiyo ya Lincoln, “Let the people know the facts, and the country will be safe” ina maana tu pale wananchi wanapopewa habari sahihi za kuaminika na kutegemewa.

“Factual and credible information,” ndizo habari zitakazoifanya nchi kama Tanzania iwe na amani.

Serikali kuficha ukweli katika jambo lolote baya au jema, kutaifanya nchi kukosa amani, na pia vyama vya siasa kupotosha habari kwa nia ya kuchochea umma, kutaifanya nchi kuingia katika dhahma.

Vyombo vya habari vinapowapa wananchi habari za uongo,zisizo za kweli, au zenye uongo na ukweli, habari zisizo aminika ,za uchochezi na propaganda za siasa,uchafu,picha mbaya za uchi na mambo ya kilevi-levi na uchafu mwingine,nchi haitakuwa salama.

Watu wanadhani nchi kuwa salama ni kutokuwepo vita-amani na utulivu-kumbe hata taifa la walafi,wabinafsi na walevi kupindukia,mafisadi wa kimwili na kiroho,wanaonyang’anyana wanawake na kuuana, halina amani tena aslani!

Ndicho tunachoshuhudia leo hata hapa Tanzania,nchi haiko salama, kama alivyosema Abraham Lincoln,kwa sababu vyombo vya habari vilishashindwa kuwapa wananchi habari za kuwajengea amani na usalama myoyoni mwao na miilini mwao. Nchi iko vitani,katika siasa,mmomonyoko wa maadili,chuki,uadui,visasi ni vingi n.k

Vyombo vya habari vinapoacha kuegemea upande mmoja, ndipo huwahudumia wananchi,mithili ya mbwa anavyolinda mali ya bwana wake.

 Hili jukumu la ulinzi- ‘WATCHDOG ROLE’ dhidi ya serikali, uovu na waovu,wala rushwa,majambazi,waliolewa gongo na madaraka kwa pamoja,na mmomonyoko wa maadili,kwa maslahi ya taifa.Walevi wa gongo ni afadhali kuliko walevi wa madaraka.

Wakati fulani, Mwandishi wa chombo kimoja nchini Cameron, akaandika habari juu ya mgodi mmoja wa madini ya thamani kubwa kwenda kinyume na taratibu na sheria za uwekezaji.

Mhariri alipoipata ‘stori’ ile mezani kwake, akaupigia simu uongozi wa mgodi ule kuueleza kwamba kulikuwa na stori/habari ya mgodi huo kuharibu maslahi ya nchi mezani kwake! Akadai wakutane waongee,la sivyo ile stori ilikuwa inawa ‘maliza kabisa’. Mwandishi alikuwa ‘kawalima’.

Je, hayo ndiyo maadili?

 Uongozi wa mgodi ukamtumia mhariri tiketi ya ndege kwenda na kurudi,kisha ukampa vijizawadi-Payola- ili hali ya hewa isichafuliwe na ile stori ya ‘waandishi wa mikoani’.

Mhariri, aliporejea katika dawati lake, baada ya safari ya mgodini, ile habari ikatupwa kabisa kapuni-haikutolewa tena! Mwandishi hana ruhusa kuhoji stori yake ilikofia, eti ni kinyume cha maadili.

 Bila shaka, msomaji umepata kuona,kutazama ama kusikia kwamba migodi hutiririsha maji yenye kemikali za sumu zinazosababisha kuharibu vyanzo vya maji na pengine kusababisha vifo vya watu ,wanyama na mimea?

Mnadhani, waandishi wa habari hawajui mambo hayo?

Kwanini uhalifu mkubwa hautangazwi? Hautangazwi kwa sababu aidha mwandishi kajichokea kuandika stori, ‘Boss’ akiipata anavuta mkwanja! Au naye kachukua chake mapema tu!

Mwandishi, kiatu kinaishia upande bure kutafuta stori, ambayo haitoki, Mhariri atavuta Bahasha ya khaki, yeye asalie ‘Fala’ hata hayo malipo yake njiwa bado halipwi hata mwaka mzima upite, au asilipwe kabisa daima dawamu, na bado anaaulizwa na ‘Editor’… “Haloo, huko Mwanza hakuna samaki?”

Ala, umeingizwa mkenge,halafu utume samaki kwa ndege, ili stori itoke! Na akina mama wanaombwa rushwa ya ngono, la sivyo stori haitoki! Mimi sikubali utumwa huu,-ni kichwa maji.Tuungane kupinga unyama huu.

Waaandishi ni sawa na ‘makonda’ au manamba wasiofaidika na chochote katika DALADALA inayoitwa vyombo vya habari. Nimesema ukweli mchungu. Haidhuru nitakuwa mkosaji wa KOSA LA UKWELI-The Crimes of Truth!!

Huu ndiyo ukweli unaotendwa na  baadhi ya wakuu wa tasnia ya habari hata TANZANIA hapa,kuna vyombo vichache vyenye kujiheshimu na TAZAMA ni mfano mzuri wa kutonyanyasa wanahabari.

Pengine, nimedhulumiwa mamilioni ya shilingi na hawa madereva wa ‘Daladala’!!Wao wanakula mimi nakonda.Shime Yehoha.

        SIASA

John Fitzgerald Kennedy, maarufu sana kama   Mr. “J.F” alisema wanasiasa kazi yao ni ‘assumptions’ na mambo ya kukisia tu  kutoka vyombo vya habari,na umbea,ndiyo hufanyia kazi.Siasa za nchi hizi hutegemea kinachoandikwa kwenye vyombo vya habari.

Sasa jisaili. Katika mazingira kama haya ambayo mhariri anapanda ndege kwenda ‘kuvuta mkwanja’ kufuatia stori iliyoletwa mezani kwake na mwandishi wa mikoani,ili isichapwe gazetini au isitolewe redioni au kwenye ‘kioo’, ndiyo uhuru wa habari sampuli gani mheshimiwa?

Hatimaye,ni tasnia hii watu kushindana kugombea vijibahasha na zawadi-Payola-kutoka kwa ‘ma- source of information’ wasomaji wanaishia kulishwa makombo,maana mbwa mlinzi-watchdog-kala fupa,kalala!

Eti uhuru wa habari; Uharo au uhuru!

Samahani mheshimiwa msomaji, siwezi kupaka rangi dhambi hii ya uchafu unaoitwa uhuru,sasa utasikia kelele nyingi mahali ambapo watu walipewa bahasha za khaki, watasingizia maslahi ya taifa kumbe ‘fix’ tu na ‘fiction’. “Fix” au “Fiction”?!

Vyombo vya habari hupiga kelele saa nyingine(Sometimes Yes, some times No!)utadhani wazalendo sana,kumbe wazalemdo wa matumbo yao.  Niko kazini,nisamehe unapojeruhiwa, ukipita karibu na kijiwe cha kazi.

Tuijadili kidogo Daladala ya SIASA.Siasa ni sayansi ya kuongoza nchi.Lakini…

Elizabeth Alexandra Mary, alikwea kiti cha enzi na kuwa Malkia wa Uingereza na mamlaka anuwai duniani,kama vile kuwa Mkuu wa dini ya Anglican,Jumuiya ya Madola, Commonwealth ,Feburuari 6,mwaka 1952.

Alikuwa nchini Kenya aliposikia habari za msiba wa babaye,King George VI.Alizaliwa Aprili 21,1926.            Alitawazwa kuwa Malkia wa Uingereza akiwa na umri wa miaka 26 tu,leo ni mzee sana. Malkia Victoria naye alitawala Uingereza kwa miaka 82.

Malkia huyu, ambaye akija huku tunaziba pumzi hadi apite, ameshuhudia mawaziri wakuu 12 wakija na kuondoka,akina Tony Blair na David Cameron wamezaliwa yeye akitawala huko Buckingham Palace.

Sasa tunaambiwa Demokrasia.Nataka msomaji aelewe mantiki hapa. Hiyo demokrasia wanayojidai kuijenga ni ipi, ikiwa Malkia huyu anawaburuza hao akina Blair na Cameron,tena wote wametokea dini yao ya Anglican(kasoro wachache sana)akitawala ‘RG’Mugabe wanasema ame ‘overstay’ na eti Mfalme wa Wafalme wa Afrika, Muammar al Qaddafi, alitawala mwaka 1969, aka overstay, kwa hiyo wakamuulia mbali ili kupisha demokrasia!

Ninyi mna malkia wenu, akitoka wanaingia wanaye na wajukuu, Gaddafi naye akiwa Mfalme wa Wafalme(King of African Kings) kuna ubaya gani?” Pilipili msiyokula yawawashiani?

Wengine hudhani mi- chizi! Ebu tazama ukweli. Demokrasia gani ipo Uingereza hata wajidai kupindua serikali za Afrika,kwamba watawala wake wame “over stay”?

Malkia aliyetawala mwaka 1952 na alizaliwa 1926 ana mzidi umri Mugabe, Gaddafi,na wenzao walioitwa, “Extra-Ordinary Dictators” wana tofauti gani?

Huyu anatawala hadi Canada, Austria inatetemeka,na nchi 54 za Commonwealth wanamtetemekea. Je huu siyo ukoloni? Udikteta unazidi huu wa kulambana miguu?

Mwaka 2007 huyu Malkia alikuja Kampala, Uganda kuhudhuria mkutano wa  Commonwealth, uitwao CHOGM, akina Mugabe wakasuswa kwamba wame ‘over stay’ wageni 425 walikuja kupiga goti kwa malkia. Hata sasa Uganda inagugumia kwa maumivu ya mkutano huo wa Chogm.

 Ni gavana mkuu wa kanisa la England,tuliona vimbwanga vya maaskofu kuolewa huko Hampshire, ndiye mkuu wa mataifa 54 yaliyowahi kutawaliwa na Uingereza,ni mkuu wa Normandy, Mann na Chifu mkuu wa visiwa vya Fiji.

 Ni mke wa Prince Phillip tangu 1947, wanaye wanne na wajukuu wanne wakifika hapo Dar hampumui mpaka waondoke, halafu  unasema Uingereza kuna demokrasia!

Kwanini  Diana alikufa? Ubaguzi wa rangi.

Nataka msomaji utambue kwamba vyombo vya habari siyo Masihi wa kuikomboa nchi katika lindi la matatizo yaliyopo. Hawa wanahabari wanaweza kulipwa fedha hata na Ibilisi, wakatangaza kwamba ndiye masihi.Sasa utaamini?

Wee angalia hata dawa feki, zikiwemo  Antiretroviral, zinatangazwa kwamba ni Bora na kiboko! Saa,betri feki, simu, na hata dawa duni na feki za kuulia wadudu waharibifu wa mazao ya wakulima,hutangazwa redioni,magazetini na tv kwamba ndiyo bora kabisa!

Wajinga wanadanganywa kwamba demokrasia na siasa za mabwana wakubwa-Uingereza, Marekani na Ufaransa, hakuna wa kuhoji hata matumizi ya Buckingham Palace hulipa nani? Unajua aliyelipa gharama za harusi ya Prince William?

Angalia ‘AMRI 11 za hawa miungu ikiwemo ‘No Fly Zone’ iliyotangazwa na Hillary Clinton huko Tripoli, Jean Peing  wa Gabon,Yule Mkuu wa Kamisheni ya AU kanyamaza kimya!

Juzi walimtoa wakamweka mama Nkosazana Dlamini Zuma huko Addis, alikuwa kibaraka wa Wafaransa,walichosema akaufyata mithili ya kijibwa.

Hapa, masikini akisema katika vyombo vya habari, hasikiki.Mwenye bahasha za khaki, habari zake zitaandikwa popote, tajiri mtu maarufu wanasema ni ‘Prominent’ wanasema  “Big names makes news” ,halafu mkulima wa pamba akiibiwa uzani wa pamba,hii siyo habari ya kuuza gazeti,unaona?

Vyombo vya habari haviwatumikii masikini, unadanganyika,ni mali ya propaganda za matajiri na wenye mamlaka.

Hata bidhaa bandia hutangazwa kwamba ni safi zimetengenezwa mbinguni! Dawa za ukimwi bandia, wanasema ni bora kabisa Afrika na Ulaya!

Ibilisi anapewa ‘coverage’ kubwa kwenye media.Ngono,ulevi,uvunjaji wa sheria,mauaji ya kinyama kama ya ACP Liberatus Barlow n.k

Watu wengi hawatofautishi kati ya Hard News, Feature, Profiles, analyses ,editorials, opinion, barua za wasomaji nk vyote wanasema redio imetangaza! Pole.

Kila wanachosoma, wanaamini na kufanyia kazi. Blahblah na ahadi hewa za siasa,propaganda za Wamarekani na rafiki zao wao husema ni kweli.Wakisema Mungu kaja juzi yuko Kampala, wanaenda kutambikia!

Angalia,vyombo vya habari,huna soda,kebab,bia na bahasha za khaki,utaenda maelezo nani ataandika stori hiyo? Leo ni bahasha ndipo uandikwe-CHECK BOOK JOURNALISM- sasa utasema habari zinawahusu wananchi wakati ni wakubwa,matajiri na wanasiasa hata tapeli?

Wenye pesa ndiyo husikika, watu wazito, Prominence.

Kuna Daladala nyingi zinazowapleka watu upotevuni. Dini,vyombo vya habari,siasa,kote hakuna maadili. Maadili ni ‘Principles of Right conduct, determination of right and wrong’-s asa niambie wewe katika daladala nilizotaja kuna ‘Right Conduct”?

Kuna ukweli gani,haki ipi, code of ethics au code of conduct, ipi kama siyo kuimba mdomoni?

Haya ndiyo yanayoiua nchi yetu.Wanasema Maadili,mnayajua? Mnayafuata kwa kiwango gani? Mungu ndiye maadili, unamjua? Unafuata   amri zake?

 Itaendelea

congesdaima@.com

0713 324 074

CONGES MRAMBA(wa kwanza kutoka kulia, akiwa na wenzake katika stutio za Barmedas Tv,Mwanza

conges mramba(wa nne kulia na wenzake katika studio za Barmedas

DALA DALA(3)

                              

Marekani, magazeti kama, Wall Street Journal, USA Today, Los Angeles Times, New York Daily Times, New York Times, Washington Post, New York Times, Tribune, Newsday n.k yanaongoza mauzo.

Huku kwetu Tanzania, jamii haipendi kusoma vitabu na magazeti yenye kuelimisha juu ya uchumi,ujasiliamali, elimu ama taaluma Fulani,kama kilimo bora n.k

Watu hupenda tetesi,picha zenye ladha mbaya(Bad taste),habari za kuvunjia watu heshima, zilizokolezwa na kuongezewa chumvi(exaggerated) ,uchochezi na mambo ya hihi-hivi tu,yasiyo na kichwa wala miguu,hushabikiwa sana.

Tovuti, blogs, face book, twitter zenye picha za kingono-ngono(pornography) hutembelewa na watuy wengi. Kamera za simu za mikononi siku hizi humfanya kila mtu kupiga picha bila hata kufuata taaluma, na kuzichapisha kwenye blogs,facebook n.k

Dhima, “Role” ya vyombo vya habari, “Kutaarifu/kuhabarisha,kuelimisha,kurekebisha jamii,kuburudisha,kukemea(to inform, to educate, to reform, to entertain, to incite) ilishatupwa na vyombo hivi siku nyingi.

Juma lililopita,tukagusia kuheshimu haki za watu,faragha zao(privacy),pasipo kisingizio kwamba eti wanahabari wana uhuru na kwamba kila kitu ni habari,hata kama mtu analalia jamvi. Jamii haina haja kujua kwamba mtu Fulani anaringa,lakini hulala penye jamvi!

Pana sheria zinazokataza vyombo vya habari kuchafua heshima za watu. “Libel” ni kosa linaloweza kuwa, ‘civil’ au ‘criminal offense’ .Kosa la madai au Jinai. Wanahabari wanategemewa kutangaza habari za kujenga na ziwe za kweli, sahihi na za kutegemewa na jamii,pasipo kuwa na upendeleo-habari zisiwe biased, ziwe ‘credible’ na ‘accurate’. Wanahabari hushauriwa kuchungulia katika pande zote za habari -checks and balances.

Tunataka jamii ipate habari ili iamue ifanye nini, na jamii ione mantiki na kuamua aidha kukubaliana au kutokubaliana.

Siku zetu hizi, DALADALA ya vyombo vya habari-MEDIA- inatumia haki ya kikatiba ya watu kujieleza- Freedom of expression, kuhukumu watu kwamba ni wezi,mafisadi na majambazi, na wengine kwamba ni miungu na malaika na mitume!

Vyombo vya habari vinalazimisha hata watu wote wafanye nini! Vimekuwa mgambo, mahakama,polisi, waendesha mashitaka,mahakimu na magereza kwa pamoja!!

Nakiri, vyombo vya habari ni muhimu sana katika taifa lolote, vina wajibu mtukufu kuifanya serikali ijitazame,ione makosa yake ili kujirekebisha,na watawaliwa wanapaswa kuhabarishwa ili waamue wao wenyewe nini cha kufanya.

Hata hivyo,vyombo vya habari vina jukumu mahsusi kuikosoa jamii ili ifuate sheria,taratibu siyo kuishia kuikosoa serikali tu na kuiacha jamii kuangamia kwenye majanga anuwai kama uchangudoa,ujinga,ukimwi,ugaidi n.k

Ukosoaji wa wanahari usiilenge tu serikali kutumia vibaya madaraka,’Abuses of power’ bali pia vyombo vyetu vitafute kuona yalipo maslahi ya taifa zima,na maslahi ya walio wengi.

 Tazama kauli hii:

“The Press is too quick to criticize authority, and does not support national interests”

Vyombo vya habari leo huishia kulalama na kuikosoa serikali, wakati vimesahau wajibu wa kuunga mkono maslahi ya taifa.Yako mengi, hata nchi inapoingia vitani, wanahabari hawapaswi kuunga mkono adui n.k

Kila mtu anajua sasa hatuna MAADILI,ndiyo maana maslahi ya taifa yanatupwa,na maslahi binafsi yanakumbatiwa na kila mtu,mimi hata wewe tukiwemo.

Nipewahi kuandika kwamba Maadili ni SHERIA ambayo kwa Kigiriki huitwa, “Nomos”, ama    ‘Torah’ kwa Kiebrania. Mana yake ni ‘Directions” maelekezo,mwongozo, “Guidance” utaratibu wa kufuata, ‘instructions’, ili watu wote waufuate kwa nia ya kuepuka makosa ama jambo Fulani muhali-baya.

Ni kutokana na Sheria, ‘Torah’ ama ‘Nomos’ tunapata uadilifu. Ikiwa watu watatii sheria na kuwa wanyoofu,tutakuwa na uadilifu. Kumbe, uadilifu hujenga unyoofu. Sheria za unyoofu(Moral Laws) ndiyo hasa maadili yanayolalamikiwa siku hizi kwamba yamepotea sana.

Ukweli ni kwamba, ‘Moral Laws’ ni AMRI 10 ZA MUNGU  ambazo ni kiwango bora cha maadili.

“God’s legal standard for morality” kiasi hata vyombo vya habari hatuwezi kuzishika hizo amri 10 za Mungu, kwa sababu wengine hawaamini kama kweli yupo, au ana itawala dunia hii. Labda alishakufa n.k!

Waandishi wa habari wengine licha ya kutokubali kwamba Mungu yupo, wengine hawampendi,na hakuna juhudi za kuwahimiza kuzitii sheria zake zinazojenga maadili katika taifa lolote. Kwa sababu hiyo, hata vipindi vya dini havipendwi na vimepuuzwa sana.

Nataka kusema kwamba uhuru wa habari ni mzuri sana. Hata hivyo, uhuru wa kusema chochote na mwandishi yeyote, au kunakilicho chote kutoka kwa mtu yeyote kwamba ndiyo haki  za binadamu kwa mujibu wa katiba ya nchi(Freedom of expression), ndiyo mwanzo hata wa kutangaza habari za Ibilisi, za uchochezi, maneno mabaya,picha mbaya za kutisha(bad taste);tunapotosha hata watoto wadogo na kuwafunza uchafu,kwa kisingizio cha demokrasia.

Tumeona kwamba, Shetani alimtumia Nyoka kama “MEDIUM”Chombo chake cha mawasiliano kupeleka uchochezi kwa Adamu na Hawa ili wachukie SHERIA/MAADILI’TARATIBU/MWONGOZO/KANUNI kwamba ni vitu visivyotekelezeka; na kwamba mambo hayo yote hapo juu ni ukatili,udikteta na ubinafsi wa Mungu! Mwanzo 3:1-5.

Je, sisi vyombo vya habari na wanahabari katika nchi hii,siku hizi tunatumia demokrasia na uhuru  aliodai Ibilisi dhidi ya sheria za Mungu KUFANYA NINI?

Au ndiyo sababu tunapotosha watu makusudi?

Sisi Media, tumeamua kuwa njia ya Ibilisi kufundisha ajenda yake, ili kuwapotosha watoto,kuwafundisha maneno mabaya,ngono, matusi,kuvaa nguo za uchi,nyimbo za uchi,picha za ngono,uchafu mwingi usiosemeka!

Tazama televisheni nyingi uone michezo ya kuigiza ya uchi uchi,muziki wa ovyo wa wabwia unga na wavuta bangi, maneno machafu ya kingono,ulevi, uvuta bangi, umalaya, halafu tunapiga kelele za kijinga:

“Taifa linaangamia kwa kukosa maadili! Mafisadii!”

Nini chimbuko la mafisadi na walevi, wabwia unga, kama si vyombo vya habari kuwahusudu sana wavuta bangi,Malaya,machangudoa na majambazi na wauaji wa Marekani na Ulaya?

Mauaji ya kinyama watoto wameyaona kwenye televisheni,kwenye sinema, uchangudoa watoto wametazama kwenye twitter,facebook,blogs n.k maadamu siku hizi tumewanunuliwa vijisimu vingi vya China, vinawaharibu wawapo hata vitandani vyumbani mwao. Adui namaba moja wa Maadili ni vyombo vya habari!

Kimsingi,vyombo vya habari visipotumika vizuri,ni DALADALA inayopeleka kizazi hiki Jehanum ya moto; vyombo vya habari vinamsaidia SHETANI KUTANGAZA uhalifu kuliko vinavyotumika kuelimisha watu na kuwaondoa kwenye giza.

Kuna vipindi vingapi vya dini? Nani anafuatilia vipindi vya dini kwenye televisheni? Muda wa habari ukifika watu wana tune kwenye michezo,muziki na kwenye comedy!

Matangaza ya pombe,sigara huwavutia hata watoto kupeperusha moshi angani kama treni, na kusema maneno machafu ya mastaa wa Ulaya au wa hapa Bongo! Nguo za nusu uchi,mapenzi,ngono,filamu za mauaji,za ngono,michezo ya kiwenda wazimu,ukatili,uvuta bangi n.k ndiyo vipindi vinavyopendwa sana!

Vyombo vya habari-MEDIA-vinapeleka habari namna hii kwa watazamaji,wasikilizaji na wasomaji, wau wanaita, Mass Audience. Nakwamba vyombo vya habari ni kama kisu,kikitumika vibaya kitakata nyanya,vitunguu na nyama mekoni nawe utakula chakula bora na kitamu sana. Kikitumika vibaya hiki kisu utaua watu!

Shetani, ametumia MEDIA au kimoja MEDIUM tangu Edeni. Nyoka alitumika kama chombo cha habari kuwasilisha uchochezi kwa Hawa.

Sasa, angalia kama vyombo hivi vya habari vinatekeleza hiyo dhima, “Role” ya vyombo vya habari: To inform, to educate, to reform, to entertain, to incite and to set an agenda!

 Kuhabarisha,kufundisha, kurekebisha jamii,kuburudisha,kuonya na kuweka jukwaa la mjadala wa manufaa kwa jamii.

Je, msomaji, wewe redio yako,televisheni yako na magazeti yako yanakusaidia kwa haya na watoto wako wanafaidika?

Sisi wanahabari tujiulize,tunahabarisha nini? Tunawapa watu jukwaa la kusema nini kama siyo utumbo?

 Sikiliza hata vituo vya redio, utasikia Kiswahili cha ovyo sana, “Masaa masita!!” badala ya saa sita, “Hiko” badala ya Hiki kijiko au hichi kijiti!

Eti lisaa limoja! Kuna lisaa  limoja jamani? Kuna saa moja,basi, Uchafu gani huu? Sikiliza nyimbo zao sasa, wasela wanaimba huku wakishika sehemu zao za siri utadhani wanawashwa upupu! Eti ‘hiko kikombe!’

Eti burudani, utasikia mtangazaji anawachochea manazi wa Yanga au Simba kumdunda mwamuzi kwamba hayuko ‘Fair’ kabisa!

Hivi wewe mtangazaji au mchochezi? Unataka manazi wafanye nini kama unasema goli lilikuwa si halali mwamuzi kaiua timu yenu? ‘sisi moja-wao bila!!

Watangazaji hao wa siku hizi.Muziki wa matusi ya nguoni, taarabu za kusimangana na kuoneshana viuno, hata kwa watoto under age. Katika Biblia, katika Amosi 6:5 Mungu anasema, “Niondoleeni nyimbo zenu za upuuzi” wanaimba Nakupenda tangu asubuhi hadi usiku wa manane, hakua kingine!

Siku hizi,nyimbo kama “Kabwe rudi nyumbani ushirikiane nasi kulijenga taifa” hakuna, hakuna uzalendo wowote,ni ngono tu na viroba!

Hakuna vitabu,hakuna maktaba.Kila mtaa kuna baa,saloni na stoo bubu,hakuna maktaba wala watu kujisomea. Vitabu tunavyopenda ni vyenye mapaja manene ya akina mama na uchawi. Hakuna maarifa, magazeti ya ngonongono ndiyo yanayopendwa.

Sasa, tunasema vyombo vya habari Media ni mhimili wa Nne wa Dola.

Mwanahistoria wa Kiingereza,Thomas Babington Macaulay ndiye aliyeita Media kwamba ni “The Fourth Estate” kwa sababu, ni mithili ya mbwa mlinzi kwa jamii. Vyombo vya habari vina jukumu mahsusi kama mbwa mlinzi –Watchdog Role.

Mihimili mingine ya Dola ni Mahakama,Serikali na Bunge.Sasa vyombo vya habari vinafuata,lakini vinaongoza kuchafua maadili ya watu na vinachangia sana kuwaambia watu kutofauata sheria.Wewe unamnunulia mwanao toy  la bunduki, si unataka awe jambazi?

SHERIA hufunua Mungu na tabia njema aliyo nayo na utakatifu na usafi wake.Sheria ni nakala ya upendo wa Mungu,ni kiwango cha maadili bora,maadili yametupwa kwa sababu vyombo vya habari ni Daladala iliyowasomba wengi na kuwatupa shimoni.

Siku hizi kuna ‘Yellow Journalism’ ambamo kuna ‘cooked stories’ mtu ana kaa anatunga story na kuwagutua watu anaongeza chumvi habari, sensationalism, basi vijana wanaamua kubeba rungu na kufanya vurugu,hapo mwandishi anapata Lead story! ‘Kiama chatokea Mwanza,Arusha au Dar!!’

Watazame baadhi ya wahariri wa vyombo hivi, chungulia maisha yao nje ya ofisi,yanatia kinyaa,Siyo waadilifu.Wao na wakuu wao wa vyombo vya habari,wameshiriki sana kupora malipo ya waandshi wao wa mikoani, ambao sasa ni omba omba,wanaoingilia hata harusi za watu-trespassing- na kudai posho!!

Wakuu wa tasnia ya habari baadhi yao ni wa ajabu mno, wanakula mgongoni mwa wanahanari! Kuna maadili wapi na yapi kwenye tasnia ya habari,kama mwandishi anaomba nauli kila siku,ili kujinusuru maana hajalipwa malipo yake miaka mitatuMwandishi wa safu hii(wa kwanza kulia) akiwa na wenzake walipokuwa wakiendesha kipindi katika studio za televisheni ya Barmedas Jijini Mwanza

 Hapa ndiyo mwanzo wa kutegemea vijizawadi-Payola-kutoka kwa vyanzo vya habari zake ili apate kujikimu! Hapo unategemea habari gani,kama siyo watu kilishwa uongo na uchochezi,na blahblah tu.

Amini usiamini,vyombo vya habari ni DALADALA inayopeleka watu SHIMONI -shimo la Tewa, aliloimba Samba Mapangala.

www.congesmrambatoday.blogspot.com

0713 324 074

DALADALA (2)

ARISTOTLE(384-322 BC) wa Ugiriki, aliwahi kusema hivi:

“To say of what is that is not; or of what is not that it is-is FALSE. While, to say what of what is that it is and of what is not that is not, is TRUE!!

 ARISTOTLE

Aristotle, alikuwa akisema hivi: “Kusema namna jambo lisivyokuwa ni Uongo, wakati mtu anaposema jambo lilivyo ama namna kitu kisivyokuwa,wakati kweli hakiko hivyo, huu ni UKWELI.

Ukweli, unaweza kuongopa pindi nusu ukweli unapochanganywa na uongo. Ukweli ni nini basi?

Kulingana na wanafalsafa UKWELI ni mwafaka baina ya mambo halisi au matukio halisi na ule uhalisia wa mambo( Truth is agreement with facts and reality).

Hata hivyo, kulingana na Injili ya Yohana Mtakatifu, Neno la Mungu ndiyo KWELI yenye uwezo wa kuwapa watu UHURU.

UKWELI, ni ulinganifu baina ya kilichotendeka, ama kilichopo na uhalisia wa mambo(agreement with facts and reality).

Nikaeleza katika sehemu ya kwanza ya makala haya,DALADALA, kwamba neno, “KAMUNYE” maana yake ni DALADALA, ambacho ndicho kichwa cha makala yangu hii.

Dada yangu mmoja, raia wa Uganda,Mwalimu wa sekondari Jijini Mwanza, ameniambia, “KAMUNYE” ni ndege TAI ambaye nimepata kuandika wasifu wake katika makala zilizotangulia.

Daladala za jijini Kampala zimepata jina hilo, KAMUNYE kufuatia sifa za ndege huyu tai; kuruka mbali na juu zaidi kuliko ndege mwingine, na uwezo wa kuona mawindo kutokea umbali mrefu

Wakati mwingine tai hufananishwa na uwezo wa Mungu wa kuona na kujua mambo ya kila mahali ulimwenguni, OMNISCIENCE.

Twapaswa kuona mbali kama Kamunye, wakati tunapofanya bidii kutafakari baina ya ukweli na uongo.

Hata hivyo, zipo DALADALA nyingi katika nyanja tofauti za maisha yaliyochanganyika, baina ya raha na karaka,furaha na huzuni,tumaini na kukata tamaa na amani na kinyume chake.

Maishani,kuna mema na mabaya, faida na hasara, kufuatia chaguzi zetu za kuamua kukwea DALADALA tofauti tofauti.

Leo,tujadili kuhusu UHURU wa uchaguzi- FREEDOM OF CHOICE.Dictionary(kamusi0 ya Kiingereza husema neno, Freedom,(Uhuru)kama ifuatavyo:

“Freedom is the state of being free; right or privilege of unlimited access”.

Tafsiri yangu: “Uhuru ni hali ya kuwa huria; ni haki au fursa ya kufika popote au kufanya chochote pasipo kizuizi”.

Kwa sababu hiyo, “Unlimited Access” iliyopiganiwa mwanzoni kabisa wa kuumbwa kwa Dunia,ni pale Ibilisi(Shetani) alipomwambia Hawa katika Bustani ya Edeni kwamba, Binadamu akipewa kujua,kufanya mambo yote-basi atakuwa kama Bwana Mungu(Tazama Mwanzo 3:5).

Mungu, ana “Unlimited Access” lakini kwa kuwa yeye ana nguvu zisizo kawaida ya wanadamu(OMNIPOTENT), hawezi kufanya mabaya. Mungu anayajua mabaya.lakini hana cha kumlazimisha kufanya mabaya-binadamu hawezi kujua baya na akaepuka kulifanya!

Tangu zama za Adamu na Hawa,kama mwaka wa 4004 BC) kumekuwa na harakati nyingi za wanadamu kusaka “Accessibility” Haki ya kupata au kuingia popote na kutenda chochote.

Katika sehemu iliyotangulia ya makala haya, DALADALA,tukajadili kidogo, “DALADALA” waliyokwea viongozi wa dini.Tukawaona wachungaji wanaume wakiwabatiza wanawake wakiwa uchi wa mnyama huko Uganda!

Walikuwa wakiwabatiza mahali penye maji mengi huko mtoni, ambamo waliwatosa au kuwazamisha majini, “Baptizo,” Kigiriki maana yake kuzamisha ambamo jina Baptism,lilitoholewa.

Naam, Uganda,ndiko mahali Kibwetere aliwachoma moto waumini wake 530 huko Kanungu; aliwapandisha “Daladala” ya kuendea peponi na kuzimuni kwa pamoja!

Leo, tutupie macho Daladala waliyokwea WANAHABARI.Naam, MEDIA!

Neno, MEDIA linamaanisha wingi wa neno MEDIUM ambamo limetokea neno,MASS M EDIA.

Nitasema ukweli mkali hata kama nitafanya KOSA LA UKWELI(The Crimes of Truth) kama Socrates,kama Martin Luther, Mahatma Gandhi n.k potelea mbali nichukiwe na wapenda kinyume cha ukweli. Naam, ukweli mchungu.

“Medium” maana yake ni chombo cha kuzungumzia,kupitia kuwasiliana,hata baina ya waliohai na wafu na mizimu, majini,misambwa n.k

Hata Ibilisi alimtumia Nyoka kama “Medium” ili kuwasiliana na Hawa, kwa nia ya kumpotosha ili aasi maadili ya Mungu(Tazama Mwanzo 3:1-24)

Medium ni chombo cha mawasiliano(vingi huitwa Media) baina ya watu walio hai kwa waliohai au wafu kwa waliohai. Tunaposema wafu kuwasiliana na waliohai tuna maana, umizimu, Spiritualism.

Kwa bahati mbaya sana, watu huamini kila kinachozungumzwa,kuonekana na kusomwa na vyombo vya habari-media.

Hawajui, hata Ibilisi ana “Access” anazungumza kupitia vyombo vya habari pasipo kuzuiliwa na chochote kama tulivyoona mantiki ya 'accessibility”.

Misingi hiyo huitwa, Uhuru,Demokrasia na eti Haki za Binadamu,haki za kusema, Freedom of Expression!

Watu hawa hawajui, Vyombo vya Habari ni DALADALA ya kuendea pazuri au pabaya, na pengine pazuri na pabaya kwa pamoja!

Kuna watu hawatofautishi maoni, habari 'hard news' makala,tahariri n.k. Hawatofautishi maoni ya mtu anapohojiwa na habari iliyothibitishwa, “balanced story”.

Hawajui katika vyombo vya habari kuna 'Facts” mambo halisi yanayozungumzwa na ushahidi upo na “Fiction” hadithi za kutunga ili kuburudisha.Pengine habari hujaa porojo tu,propaganda,uchochezi na umbea.

Wanaokwea Daladala ya vyombo vya habari, wao huitwa, “audience”ambao wengi wao hawana habari kuwa Ibilisi naye ana ruhusa, “access” ya kutoa uchochezi wake, “SEDITION”, badala ya “TRUTH” ukweli wa mambo-tumeona makosa ya ukweli-The Crimes of Truth.

Kulingana na taaluma ya habari, “SEDITION” is a speech or action encouraging rebellion against the government”

Maneno au vitendo vya kuongoza watu kuasi mamlaka ya serikali. Hivi ndivyo isemavyo sheria hata ya Uingereza na Marekani. Kumbuka kuna sheria mbaya(Bad LAWS)na usiniambie kuzivunja wakati zipo bado hazijaondolewa!

Naam, kuna LIBEL-Taarifa zinazotangazwa katika vyombo vya habari kwa nia ya kuharibu/kuchafua heshima ya watu na kuwaharibia utu wao.

Kuna uhuru wa vyombo vya habari 'Medium” kimoja ama Media,vingi.Taaluma ya habari na weledi, Profession and Professionalism,husisitiza nia ya ku 'Ku- balance between freedom of the press with the rights of individuals to privacy and their good names”.

"Professional Attitude” ya mwandishi wa habari mwenye weledi,ni KUJENGA jamii bora. Siyo kubomoa.Siyo kuchochea na kuchafua watoto,hasa wasichana na wavulana.

Siku hizi vyombo vya habari hujenga au hubomoa? Majibu unayo wewe mwenyewe.Uandishi wa kitaaluma na weledi ni kuweka uwiano/ulinganifu/mizania kati ya uhuru wa vyombo vya habari na Haki za kila mtu,pamoja na kutoingilia uhuru wawatu na kuwaharibia majina yao mazuri katika jamii.

Uhuru wa habari huishia mahali haki za Binadamu zinapoanzia. Habari,maneno,picha za atu,vitu n.k lazima vifuate misingi ya usawa na haki.”Fairness” na usahihi,”Accuracy” na habari lazima kutokuegemea upande kwa nia ya kupedelea na ndiyo habari yenye 'Objectivity”.

Sasa tujiulize: Twasoma nini na kusikiliza na kutazama kitu gani? Vyombo vya habari vinajenga jamii au kuibomoa?

Vyombo vingi vinavyopendwa sana hubeba blah blah nyingi,vicheko na maneno ya matusi yasiyo haiba(hasa ya watangazaji wa kike ambao hujidai kuongelea puani) huku wakisimanga wenzao wazi wazi walionyang'anyana mibuzi huko mitaani!

Vyombo vya habari hususan baadhi ya redio, hutumika kuumbua, kutusi,kutukana,kupeleka mivuto ya ovyo na kupiga vijinyimbo dhaifu vya matusi na ngono tu,hakuna messege.

Lugha wanayotumia mbovu saka, “Hiko” badala ya 'hicho' masaa masita, badala ya saa sita n.k mradi ni kichefuchefu,kikwifukwifu,utumbo mtupu!

Vyombo vyenye blah blah hizi hubeba purchasing power kubwa,husikilizwa na wengi na kupigiwa mfano!!

Redio zenye kuelimisha,kuburudisha,kuonya,kukosoa,kuweka ajenda n.k zimeachwa na vijana-vipindi vya elimu havipendwi,ni miziki ya ovyo ya ngono tangu asubuhi hadi asubuhi, hadi wameacha vijana kufanya kazi- idleness,

ili kusikiliza vijiredio na simu za mkononi.

Picha za ngono zinaonyehwa magazetini na televisheni. Picha za ngono- pornography, hupendwa sana siku hizi kunako facebook,twitter,blogs n.k

Katika vyombo hivi kuna matangazo ya biashara,ya POMBE,SIGARA n.k hata inaonekana itakuwa ngumu sana kwa kizazi hiki kumpata mtu ambaye ni “Teetotaler”-havuti wala hanywi pombe!

Itaendelea

congesdaima@yahoo.com

0713 324 074